Over NPO Over NPO
Overzicht

TT888 Ondertiteling

De afdeling TT888 Ondertiteling zorgt voor Nederlandse ondertiteling van vrijwel alle Nederlandstalige programma’s van de publieke omroep. Via Teletekstpagina 888 kan iedereen deze ondertiteling bekijken. De vertalende ondertiteling van buitenlandse programma’s valt hier niet onder. Die wordt gedaan door externe vertaalbureaus.

Snel naar:

Aan- en uitzetten van ondertiteling 

De Nederlandse TT888 ondertiteling verschijnt niet automatisch in beeld, maar moet ingeschakeld worden. Klik hier voor een uitleg.

Ondertiteling: voor wie? 

Ondertiteling is niet alleen een uitkomst voor de anderhalf miljoen doven en slechthorenden in Nederland. Ook mensen die bijvoorbeeld last hebben van omgevingsgeluiden, of anderstaligen die zich het Nederlands eigen willen maken, gebruiken deze dienst graag.

Kleuren en andere aanwijzingen

Welke programma's worden ondertiteld?

Zo goed als het gehele Nederlandstalige aanbod van de publieke omroep wordt door TT888 van ondertiteling voorzien. Zowel op de hoofdnetten NPO 1, 2 en 3 als op de daaraan verbonden themakanalen. Bij de start van een ondertitelde uitzending verschijnt een oortje in beeld.

Voorbereidbare ondertiteling


Rechts staat de ondertiteling klaar die vooraf is gemaakt

De meeste tv-programma’s zijn vooraf opgenomen. Om deze te kunnen ondertitelen, ontvangt de afdeling Ondertiteling de gemonteerde programma’s van de omroepen waar ze gemaakt worden. Hier zit vaak ook ondersteunend tekstmateriaal bij. De afdeling maakt dan een ondertitelbestand, dat tijdens de uitzending wordt afgespeeld. Via TT888 kan deze ondertiteling zichtbaar worden gemaakt.

Live-ondertiteling

Ook live-uitzendingen worden door TT888 ondertiteld. Natuurlijk de NOS Journaals en sportuitzendingen, maar ook andere dagelijkse en wekelijkse programma’s, zoals De Vooravond, Goedemorgen Nederland, Op1, Tijd voor MAX en EenVandaag. De ondertitelaars maken hiervoor gebruik van spraakherkenningssoftware en ‘re-speaking’. Een redacteur ‘re-speakt’ of ‘tolkt’ zo woordelijk mogelijk wat gezegd wordt op tv. Dat wordt door de spraakherkenningssoftware omgezet in tekst (ondertitel). 

Voordat de ondertitel met de juiste kleuren in beeld wordt gebracht, kan deze nog razendsnel bewerkt worden. Ten behoeve van de leesbaarheid worden te lange zinnen soms samengevat of opgedeeld in kortere zinnen.


Live ondertitelen is luisteren, spreken en lezen tegelijkertijd. Soms kiest de redacteur ervoor een titel met een foutje in beeld te brengen omdat corrigeren te veel tijd kost. De uitzending gaat immers gewoon door.

Hoe werkt spraakherkenning?

Voor een goede herkenning van de woorden moet er duidelijk gesproken worden en moet de computer goed op de stem van de spreker zijn ingesteld. Elke redacteur heeft daarom een eigen spraakprofiel dat is afgestemd op zijn of haar manier van spreken. Om de ‘herkenning’ door de computer zo goed mogelijk te maken, worden specifieke namen en termen aan het profiel toegevoegd. Zo worden bijvoorbeeld hele voetbalelftallen en wielerpelotons ingevoerd, opdat de namen tijdens live sportuitzendingen vlot en foutloos in beeld verschijnen.

Live-ondertiteling met uitzendvertraging


Een tolk en een corrector


De uitzender brengt de titels tijdens de uitzending op tv op het juiste moment in beeld.

Sommige programma’s worden met 1 minuut vertraging uitgezonden. Dit geeft de ondertitelaars de tijd om live-ondertiteling van hoge kwaliteit te maken. In die ene minuut kunnen ze meer titels maken, foutjes corrigeren en de ondertiteling beter synchroon met het beeld  laten lopen. Voor een dergelijke uitzending zijn drie redacteuren tegelijk aan het werk:

  • De eerste luistert naar de spreker in beeld en ‘re-speakt’ simultaan, zonder te letten op eventuele spraakherkenningsfouten die in de titel op het computerscherm komen.
  • Een tweede redacteur corrigeert deze spraakherkenningsfouten in het computerscherm.
  • De derde brengt de titels tijdens de uitzending op tv op het juiste moment in beeld.

Momenteel worden Op1, De Vooravond, Buitenhof en Studio Voetbal op deze wijze ondertiteld.

Live-ondertiteling zonder uitzendvertraging


Hierbij krijgen de ondertitelaars beeld en geluid niet eerder binnen dan de kijker thuis. Dit geldt voor veruit de meeste live-uitzendingen. Daardoor loopt deze ondertiteling iets achter op het gesproken woord. De redacteur heeft een headset op met microfoon en kijkt/luistert naar de uitzending zoals die op tv is:

  • Hij luistert naar het gesprokene en ‘re-speakt’ dat zo woordelijk mogelijk.
  • De computer zet zijn woorden om in tekst; een ondertitel.
  • De redacteur corrigeert op de computer met het toetsenbord eventuele foutjes die de spraakherkenner heeft gemaakt en brengt de titel in beeld.

Automatische Ondertiteling op NPO Politiek

Bij het themakanaal NPO Politiek wordt 24 uur per dag gebruik gemaakt van automatische spraaktechnologie. De ondertiteling wordt volledig automatisch gegenereerd, zonder tussenkomst van redacteuren. Bij deze uitzendingen wordt de ondertiteling aangekondigd met de volgende mededeling:  "U kijkt naar een programma met automatische ondertiteling". Aan het einde van het programma wordt de volgende mededeling getoond:  "U hebt gekeken naar een programma met automatische ondertiteling".  

De kwaliteit van deze ondertiteling kan wisselend zijn. De sprekers worden letterlijk gevolgd door de computer. De automatische systemen kunnen echter niet alle woorden of namen herkennen en hebben soms ook moeite met interpunctie. Uiteraard blijven we voortdurend innoveren, waardoor de inzet van deze ondertiteltechniek steeds betere resultaten zal opleveren.

Via de website Debatgemist van de Tweede Kamer zijn plenaire debatten en commissievergaderingen terug te kijken, met ondertiteling.

Enkele feiten over ondertiteling

  • Ruim 95% van het totale Nederlandstalige aanbod op NPO 1, 2 en 3 en de themakanalen wordt voorzien van ondertiteling. Kinderprogramma’s voor kinderen t/m 6 jaar vallen daar niet onder. Toch is ook een aantal kinderprogramma’s voor jongere kinderen ondertiteld. Zij kunnen de teksten zelf vaak niet lezen, maar meekijkende volwassenen of oudere kinderen wel.
  • Informatiespotjes van de Rijksoverheid en Ster-reclames worden ondertiteld. 
  • Op NPO Start zijn alle uitzendingen met ondertiteling (terug) te zien.
  • Vooruitkijken op NPO Plus: ook daar ondertitelen we steeds meer series. 

Media

  • In de TV-krant van Tros Kompas verscheen in augustus 2021 een artikel over de mensen achter TT888. Download het artikel hier.
  • Tijdschrift Onze Taal schreef in 2019 een uitgebreid artikel over live ondertiteling. Lees het artikel hier.
  • NRC publiceerde een artikel over de werkzaamheden van ondertitelaars bij het Eurovisie Songfestival 2021, wat is gehouden in Ahoy Rotterdam.
  • In deze video van het AD krijgen we een kijkje achter de schermen bij de afdeling Access Services.
  • Jeugdprogramma Het Klokhuis maakte een item over ondertiteling. Bekijk het item hier
    Het Klokhuis over ondertiteling


Verschenen naar aanleiding van 40 jaar Ondertiteling:

Richtlijnen TT888

Er zijn formele richtlijnen opgesteld waar de ondertiteling van de publieke omroep aan moet voldoen. Download hier het document.

Publiekspanel TT888

Ben je een regelmatige gebruiker van TT888? Dan zijn we benieuwd naar jouw mening. Meld je aan voor ons publiekspanel en beantwoord een paar keer per jaar via e-mail een korte vragenlijst. Dit helpt ons om onze dienst nog beter te maken. Meld je hier aan.

Vragen of opmerkingen over ondertiteling?

Ga naar service.npo.nl voor de meest gestelde vragen over ondertiteling en andere toegankelijkheidsdiensten van de NPO. Heeft u een klacht of opmerking over ondertiteling, dan kunt u die kwijt in het formulier onderaan dezelfde pagina . Ook kunt u vragen of opmerkingen sturen naar ons Twitteraccount @TT888

Terug naar de home-pagina Toegankelijkheid