Over NPO Over NPO
Overzicht

Gebarentolken

Voor kijkers met een auditieve beperking wordt een aantal NPO-programma’s ondersteund met een tolk Nederlandse Gebarentaal. Dit zijn onder andere:

  • Op werkdagen de NOS Journaals van 7.00, 8.00 en 9.00 uur op NPO 2 
  • Het Jeugdjournaal van 19.00 uur en het Achtuurjournaal op themakanaal NPO Politiek en Nieuws
  • Diverse live-uitzendingen van nationale gebeurtenissen, zoals Koningsdag en Dodenherdenking op NPO 1 extra en Prinsjesdag en de Kersttoespraak van de Koning op NPO 2 (ook via NPO Start)
  • De Intocht van Sinterklaas op NPO Start en de website Zappelin.nl
  • The Passion op NPO 1 extra
  • Videoclips Zin in Zappelin op NPO Start en het YouTube-kanaal van NPO Zappelin

Achter de schermen bij gebarentolken voor televisie

poms video: WO_NPO_16732086

Bekijk hier het filmpje over gebarentolken met ondertiteling
Bekijk hier het filmpje over gebarentolken met audiodescriptie

Voorbereiding voor NOS Journaal

De tolken die voor het Journaal ingezet worden, beheersen de Nederlandse Gebarentaal (NGT) op hoog niveau. Zij worden gecoacht door het Gebarencentrum. Om een Journaal te kunnen tolken, is een goede voorbereiding belangrijk.



Voordat de tolk voor de camera stapt, kan hij of zij de teksten lezen van de Journaalitems. Items die niet op tijd beschikbaar zijn, moeten onvoorbereid getolkt worden. Ook de meeste filmpjes zijn vooraf te bekijken. Eventueel kunnen nog gebaren van namen of begrippen worden gecheckt in het online woordenboek van het Gebarencentrum. Daarin staan ruim 16.000 gebaren en er komen dagelijks nieuwe bij.

Net als de Journaalpresentatoren, gaan de tolken voor de uitzendingen in de visagie. Ze komen immers vol in beeld. Ook de kleding is belangrijk. Die is meestal donker en effen, zodat de handen goed zichtbaar zijn.

Enkele veel gestelde vragen

  • Wat is Nederlandse Gebarentaal?
Gebarentalen zijn talen met een eigen grammatica, net als gesproken talen. Het verschil met gesproken talen is dat je met de handen gebaren maakt en ernaar kijkt in plaats van luistert. Het zijn  talen in een visuele manuele modaliteit. Het is niet zo dat in alle landen dezelfde gebarentaal wordt gebruikt. Elk land heeft zijn eigen gebarentaal. Dit heeft te maken met het feit dat een taal zich ontwikkelt in een gemeenschap. Waar mensen bij elkaar zijn en communiceren, ontstaat een taal. Omdat dove mensen niet allemaal bij elkaar wonen, bestaan over de hele wereld verschillende dovengemeenschappen waar een eigen gebarentaal is ontwikkeld. In Nederland is dat dus de Nederlandse Gebarentaal, afgekort NGT. Het is de moedertaal van ongeveer 30.000 dove mensen in Nederland.

De NGT is 100 jaar lang, tot 1980, verboden geweest in het onderwijs en opvoeding aan dove kinderen. Wetenschappelijk onderzoek toonde aan dat gebarentalen echte talen zijn en voldoen aan dezelfde kenmerken als gesproken talen. Sinds 16 maart 2021 is er een wet waarin de Nederlandse Gebarentaal officieel wordt erkend als taal in Nederland.

Ook in NGT zijn ‘dialecten’. Zo worden er in Groningen voor een aantal begrippen andere gebaren gemaakt dan in bijvoorbeeld Rotterdam. Er is ook een standaard vastgesteld van gebaren die landelijk gebruikt worden. De Journaaltolken gebruiken zoveel mogelijk de standaardgebaren.
  • Waarom is er gebarentaal nodig op tv, is TT888 Ondertiteling niet voldoende?
Ondertiteling is geschreven Nederlands en een tolk gebruikt de Nederlandse Gebarentaal. Dat zijn twee verschillende talen. Iemand die doof is en als moedertaal de Nederlandse Gebarentaal heeft, leest ondertiteling dus in een andere taal, een tweede taal. Voor dove mensen is deze tweede taal lastig te verwerven omdat je de gesproken taal niet hoort. Nuances en de begrippen zijn daarom niet altijd helemaal begrijpelijk. De Nederlandse Gebarentaal is voor dove mensen volledig toegankelijk en duidelijk. Bovendien zie je in de titels niet de intonatie, dus de manier waarop iemand iets zegt. De tolk neemt dat wel mee in de vertaling via de mimiek, waardoor het programma voor de dove kijker nog beter en vollediger toegankelijk is.

Meer informatie

Meer informatie over de Nederlandse Gebarentaal en de tolken NGT is te vinden op de website van het Nederlands Gebarencentrum. Daar is ook het Gebarenwoordenboek te vinden. Een deel daarvan is gratis toegankelijk.

Slide-show