ANP-49291567 - Blauwe stoelen Tweede Kamer
Hoofd content

Terugkijken op de verkiezingen

De kiezers hadden nog niet eens gesproken of kijkers en luisteraars riepen dat de ombudsman de verslaggeving over de campagne en de Tweede Kamerverkiezingen van 15 maart moest onderzoeken. Er was te veel van dit of te weinig van dat in de vele programma’s die de publieke omroepen aan de verkiezingsstrijd hadden besteed. In een serie columns bekijkt de ombudsman diverse aspecten van de honderden uren tv- en radio en de vele content op omroepsites en sociale media die tijdens de campagne aan de politiek besteed werden. 

Deel 1: Wat deden de omroepen en waarom?

Enige cijfers achter de zetels

Om een beeld te krijgen van wat de omroepen zoal aan verkiezingsuitzendingen programmeerden, verzamelden de publieksonderzoekers van de NPO informatie over de tv-programma’s tijdens de ‘campagnefinale’ (de periode tussen het Rode Hoed Debat (RTL4, 26 februari) en de verkiezingsdag van 15 maart, plus uitzendingen van De Monitor Debat, Brandpunt en DWDD/Het Lagerhuis die soms net buiten deze periode vielen maar wel aan de campagne gewijd waren). In die periode werden bij NPO1, 2 en 3 341 uitzendingen (221 uur programmering) aan de stembusgang van 15 maart besteed; RTL4 hield het op 3 uitzendingen van in totaal 8 uur. Daarbij werden de uren die de dagelijkse NOS- en RTL4-journaals met verkiezingsnieuws vulden niet meegerekend. 

Lees verder

ANP-49928224 - Radio 1 Debat Rutte, Roemer,

Deel 3: Hoeveel ruimte vraagt of krijgt de politicus?

Er was verontwaardiging over de bejegening van politici in campagnetijd. De ene keer vond men de journalist te aardig, de andere keer het programma niet eerlijk.

Eerder onderzocht de ombudsman de start in Spijkenisse van de PVV-campagne, die door de NOS-verslaggever ter plaatse te veel aanwezigen kreeg toegedicht. Een fout, vervelend, maar die worden gemaakt. Toch ontving de ombudsman meermalen de verzuchting dat alles wat Geert Wilders deed of zei tot nieuws werd verheven en er te weinig kritisch werd doorgevraagd. Dat partij en lijsttrekker zich nauwelijks rechtstreeks líeten bevragen werd dan nog wel eens vergeten. 50% van de zendtijd die aan de PVV werd besteed vulde zich, al dan niet noodgedwongen, door óver de partij te praten zónder dat die erbij was.

Lees verder

ANP-49995997 - Pauw&Jinek
ANP-50324817 - Torentje

Deel 2: Wie mochten er debatteren?

Met name de samenstelling van de debatten die de (publieke) omroepen organiseerden leidde tot vragen en klachten.

De NOS nam de meeste debatten voor zijn rekening, dat ligt besloten in de taakomschrijving volgens missie en Mediawet: media-aanbod verzorgen dat zich bij uitstek leent voor gezamenlijke verzorging, door het aanspreken en bereiken van de diverse geledingen in de samenleving. Excuus voor het formalistisch taalgebruik, maar deze dingen luisteren nauw... Net als de totstandkoming van de afspraken rond de debatten.

Al in december 2016 had de NOS in een uitgebreide brief aan de politieke partijen laten weten op welke gronden de uitnodigingen op 2 februari 2017 de deur uit zouden gaan. 

Lees verder

ANP-49966623 - Alexander Pechtold


Deel 4: Politicus zoekt en vindt zendtijd

Hoe links, of rechts, of anderszins bevooroordeeld was de campagneverslaggeving door de publieke omroepen? Deden ze wat van hen verwacht mocht worden?

Deze campagne bestempelde niet alleen Geert Wilders de publieke omroep als partijdig, ook nieuwkomers als DENK en Forum voor Democratie hadden zo hun minder flatteuze benamingen voor dat wat er door ‘Hilversum’ op de zenders werd gezet. Op sociale media en in de mailbox van de ombudsman heette het ‘te links’, ‘te rechts’, ‘te veel van hetzelfde’ en ‘te weinig van diegene waar ik op ga stemmen’. Om te kunnen nagaan in hoeverre partijen en klagers gelijk hadden, keek en luisterde ik tijdens en na afloop van de campagne naar veel gezichts- en meningbepalende programma’s. Maar daarmee kon nog niet bij benadering de totale campagneverslaggeving ‘gedekt’ worden.

Lees verder