2017 - NPO - credits Jan Willem van Hofwegen - 018
Hoofd content

NPO Ondertiteling (TT888)

Wat is ondertiteling?

NPO Ondertiteling TT888 zorgt voor ondertiteling van Nederlandstalige televisieprogramma’s van publieke omroepen. Op televisie via Teletekstpagina 888 op de publieke zenders. Op npo.nl is het via een T rechts onderin het scherm mogelijk om ondertiteling aan te zetten. Ondertiteling TT888 is een service van NPO. Oorspronkelijk is deze ondertiteling bedoeld voor doven en slechthorenden.

Alle afbeeldingen op deze pagina zijn koppelingen naar video's.

Voor wie?

Uit recent onderzoek is gebleken dat er ongeveer 4,5 miljoen gebruikers zijn van teletekstondertiteling. Dat is veel meer dan de 1,5 miljoen Nederlanders met gehoorproblemen. Mensen zetten ook de ondertiteling aan vanwege omgevingsgeluiden tijdens het kijken naar de televisie. Anderstaligen gebruiken de ott om de Nederlandse taal beter machtig te worden.


Ondertiteling video 2Wat wordt ondertiteld?

  • Momenteel wordt ruim 99% van het totale Nederlandstalige aanbod op NPO123 voorzien van ondertiteling. Wettelijke verplichting daarvoor is 95%.
  • Voor de NPO themakanalen geldt een andere verplichting, in 2016 is dat minimaal 50%. Dat wordt ruimschoots gehaald.
  • Op npo.nl zijn alle uitzendingen met ondertiteling terug te zien, die tijdens de eerste uitzending op NPO123 van ondertiteling zijn voorzien. 
  • Op themakanaal NPO Politiek worden veel debatten en vergaderingen vanuit de Tweede Kamer live ondertiteld. 
  • Op NPO Nieuws worden de NOS nieuwsuitzendingen ondertiteld die ook op NPO123 te zien zijn.
  • Ook op andere Themakanalen zijn steeds meer uitzendingen met TT888-ondertiteling te zien.


Contact

Neem contact met ons op via: 


Verschil met vertalingstitels

Omdat de ondertiteling in de eerste plaats bedoeld is voor doven en slechthorenden, wijkt deze in een paar opzichten af van de bekende 'vertalende' ondertitels.

Zo maken wij gebruik van meerdere kleuren om sprekers van elkaar te onderscheiden: wit, geel, lichtblauw en groen. Een wisseling van kleur geeft een wisseling van spreker aan. Het is dus niet zo dat iedere spreker een eigen kleur heeft. Wel geldt de afspraak dat presentatoren en interviewers zo veel mogelijk geel worden ondertiteld. Voor ironische opmerkingen, waar die niet overduidelijk zijn bv. alleen maar hoorbaar in de intonatie van de spreker, hebben we een speciaal leesteken ingevoerd. Dit ironieteken is (!), of (?) in vragende vorm.

Om geluiden weer te geven, worden witte hoofdletters gebruikt, bijvoorbeeld TELEFOON of DE MAN ZUCHT. Gezongen tekst wordt voorafgegaan door een sterretje.

Verschillende soorten ondertiteling

Voorbereidbare ondertiteling

De meeste programma’s van NPO123 worden een paar dagen voor de uitzending aangeleverd; sommige een paar uur van tevoren, zoals Brandpunt, De Kwis, Zondag met Lubach, Vroege vogels.


Bij het voorbereidbaar ondertitelen kan tot op de seconde nauwkeurig het in- en uitpunt van een titel worden bepaald. De ondertiteling loopt dan zo goed als synchroon aan  het gesprokene op tv. We ondertitelen de uitzending dan ‘op tijdcode’. Dit gebeurt met behulp van een digitale video van het complete programma. 

Als het af is, gaat het ondertitelbestand naar Eindregie waarvandaan het wordt uitgezonden.


Live-ondertiteling

Ondertiteling video Live ondertitelen TT888 ondertitelt ook live-uitzendingen. Zoals alle NOS-Journaals en sportuitzendingen, Kassa!, Tijd voor MAX, Pauw, Goedemorgen Nederland, EenVandaag om maar een paar voorbeelden te noemen.

Daarbij maken we zo veel mogelijk gebruik van teksten en filmpjes die al voor de uitzending beschikbaar zijn. Deze worden door onze live-ploeg bewerkt en omgezet in ondertitels, die tijdens de uitzending in beeld worden gebracht. 

Wat niet voor te bereiden is,  ondertitelen onze redacteuren echt live, tijdens de uitzending.Meestal krijgen wij daarbij beeld en geluid niet eerder binnen dan de kijker thuis! Dat de ondertiteling enkele seconden achterloopt bij het gesprokene, is dan ook onvermijdelijk. Het gesprokene moet immers eerst beluisterd worden door de redacteur en dan worden omgezet in tekst.


Live ondertiteling ‘uitgesteld live’

Voor sommige live-programma’s is een speciale voorziening getroffen waardoor wij bij TT888 de uitzending één minuut eerder te zien krijgen dan de kijker thuis. Die vertraging in de uitzending zorgt ervoor dat wij live-ondertiteling van hoge kwaliteit kunnen leveren en het synchroon met het gesproken woord kunnen uitzenden. Voor een dergelijke uitzending zijn drie redacteuren tegelijk aan het werk.
Zo werkt het:

  • Presentatieteksten en eventuele filmpjes worden voor uitzending voorbereid in een ondertitelbestand. 
  • Als de uitzending begint, zitten er drie redacteuren klaar. De eerste redacteur luistert naar de spreker en tolkt simultaan mee,  zonder te letten op eventuele fouten die in de titels komen. 
  • Een tweede redacteur corrigeert de eventuele fouten in het computerscherm.
  • De derde redacteur brengt de titels tijdens de uitzending op tv in beeld

Programma’s die we op deze wijze ondertitelen zijn De wereld draait door, Pauw/Jinek, Buitenhof, Studio voetbal.


Manieren van tekst-invoer

Spraakherkenningssoftware

Ondertiteling video Audiodescriptie 2De redacteur heeft een headset op, met koptelefoon en microfoontje. Hij/zij luistert naar het gesprokene en ‘tolkt’, spreekt dat na. Spraakherkenningssoftware zet dat om in tekst, een ondertitel. Voor een goede herkenning van de woorden moet er duidelijk gesproken worden en moet de computer goed op de stem van de spreker zijn ingesteld. Elke redacteur heeft daarom een eigen ‘spraakprofiel’, afgestemd op zijn/haar manier van spreken. 


Velotype

De Velotype is een speciaal toetsenbord, waarop de letters van een lettergreep niet één voor één worden aangeslagen, maar samen worden ingedrukt, als een akkoord op een piano. Speciaal getrainde veloredacteuren kunnen snelheden halen tot bijna 1000 aanslagen per minuut. Deze techniek wordt steeds minder gebruikt.


Qwerty-toetsenbord

De redacteur typt op het gewone qwerty-toetsenbord.


Copy/paste

Vaak worden voice-overteksten en presentatieteksten bij TT888 vooraf aangeleverd via de mail. Deze kunnen eenvoudig in de ondertitelsoftware worden gekopieerd, waar ze bewerkt worden tot ondertitels.


Verbinding met NOS

TT888 heeft een directe verbinding met het systeem waarin de NOS-redacties teksten maken en filmpjes verzamelen. Zo komen de presentatieteksten van de Journaallezers vrijwel automatisch in ons ondertitelsysteem binnen. Ook veel filmpjes (instarts) kunnen we kort voor uitzending al voorbereiden.


Met overige vragen over Ondertiteling kunt u terecht op help.npo.nl.